fbpx
Categories: narzędzie

DRABINA WNIOSKOWANIA

Drabina wnioskowania jest modelem pokazującym drogę jaką każdy z nas przemierza podczas wyciągania wniosków, od rzeczywistych obserwowalnych faktów do działania. Model ten opracowany przez Chrisa Argyrisa pokazuje znaczenie posiadanych przekonań i ich wpływ na to jakie wnioski wyciągamy z obserwacji i co za tym idzie jakie działania podejmujemy. Kluczowym krokiem we wspinaniu się po drabinie wnioskowania jest nieświadoma selekcja spośród wszystkich możliwych do zaobserwowania tylko tych faktów, które są zgodne z przekonaniami osoby, która wnioskuje. Efekt ten powoduje, że kiedy jakieś zdarzenie obserwuje kilka osób, to z tych samych przesłanek mogą wyciągnąć one zupełnie różne, czasem nawet sprzeczne wnioski.

 

WARTOŚĆ DLA ORGANIZACJI

Drabina wnioskowania pozwala osobom zaangażowanym w zmianę zrozumienie różnic występujących między nimi wynikających z różnych doświadczeń. Świadomość zależności od nieuświadamianych sobie przekonań lub założeń może pomóc w ich nazwaniu i „zawieszeniu” na czas prowadzenia dyskusji co może przynieść większą otwartość i może doprowadzić do lepszego zrozumienia, a czasem do pojawienia się zupełnie nowych, nie dostrzeganych wcześniej możliwości działania.

SCENARIUSZ

Metoda Lewej Kolumny. Używana w dyskusji.

  1. Każdy z uczestników rozmowy, dyskusji powinien wykonać następujace kroki:
  2. Przygotuj kartki do notowania i podziel na dwie kolumny. Lewa kolumna jest przeznaczona na nieujawniane myśli a prawa na wygłaszane słowa.
  3. W trakcie rozmowy notuj co mówisz i co słyszysz w prawej kolumnie, a to co w związku z tym myślisz w lewej.
  4. Po zakończonej rozmowie przeanalizuj to, co zapisałeś w lewej kolumnie. Jakie założenia i przekonania się w niej uwidoczniły?
  5. Porozmawiajcie o tych założeniach i przekonaniach.
  6. Co się zmieniło ? Jakie nowe myśli się pojawiły?

Analiza własnego wnioskowania. Samodzielna refleksja

  1. Stop! Pora się zastanowić!
  2. Określ na którym szczeblu drobimy jesteś, czy:
  3. Wybierasz pasujące Ci dane czy uwzględniasz wszystkie fakty?
  4. Interpretujesz co one znaczą?
  5. Czynisz lub sprawdzasz założenia?
  6. Formułujesz lub sprawdzasz wnioski?!
  7. Decydujesz co I dlaczego zrobisz?
  8. Schodź ze szczebla, na którym jesteś, analizując swoje wnioskowanie. Dzięki temu wyśledzisz, czy opierasz się na „pasujących ci” faktach czy na rzeczywistości.
  9. Na każdym etapie zadaj sobie pytanie o to Co i Dlaczego myślisz? W miarę analizy możesz potrzebować dostosować swoje myślenie, np. możesz potrzebować zmienić swoje założenia lub uwzględnić dodatkowe, pominięte wcześniej dane.
  10. Poniższe pytania mogą ci pomóc w procesie schodzenia z drabiny:
  11. Dlaczego wybrałem ten sposób działania? Jakie inne działania powinienem był rozważyć?
  12. Jakie przekonanie leży u podstaw tego działania? Czy jest ono uzasadnione, oparte na faktach?
  13. Dlaczego wyciągnąłem właśnie te wnioski? Czy te wnioski są rozsądne?
  14. Jakie są moje założenia I dlaczego właśnie je przyjąłem? Na ile moje założenia są potwierdzone
  15. Jakich danych wykorzystałem i dlaczego? Czy wybrałem je świadomie i rygorystycznie oceniałem ich właściwość?
  16. Jakich faktów powinienem użyć jako podstawy wnioskowania? Jakie inne fakty powinienem rozważyć lub uwzględnić?
  17. Po tych dodatkowych analizach i być może nowych faktach, przy zweryfikowanych przekonaniach lub założeniach możesz znów zacząć się wspinać po drabinie…

 

PRZYCZYNY STOSOWANIA

Jak opisano powyżej model stosuje się w celu poprawy komunikacji w zespole poprzez ujednolicenie sposobu rozumienia sytuacji, zdiagnozowania pojawiających się założeń lub przekonań.

REZULTATY

Lepsze zrozumienie zaobserwowanych zdarzeń. Lepsze porozumienie pomiędzy członkami zespołu.

PUŁAPKI

  • Brak nawyku i umiejętności autorefleksji,
  • Brak zaufania i odwagi w ujawnianiu siebie w zespole.

ODMIANY

 

ŹRÓDŁO

Kleiner A., Roberts Ch., Ross R. B., Senge P. M., Smith B. J., Piąta dyscyplina. Materiały dla praktyka, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.

Jeżeli chcesz pobrać wersję elektroniczną i już uzyskałeś hasło do Bazy wiedzy wpisz je poniżej, w przeciwnym przypadku możesz się  zarejestrować tutaj

 

55 zwinnych narzędzi znajdziesz w naszej książce “Zwinnologia. Innowacyjne podejście do zarządzania zmianą”

Udostępnij na: